Czemu pisanki ? Bo to pisanie, mój zawód. I Pismo Święte. I coś trochę podobnego do pisanek wielkanocnych, choć nie całkiem... Jan Turnau
Blog > Komentarze do wpisu
Dał nam przykład rzymski setnik. Kościół pięknie symfoniczny

Ewangelia Mateusza 8,8
„Odpowiadając, setnik rzekł: - Panie, nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój, ale powiedz tylko Słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój.”

Ekumeniczny Przekład Przyjaciół. Na wniosek pastora Mieczysława Kwietnia słowo Chrystusa piszemy z dużej litery. A tu widać najlepiej, jak ogromne jest ono, jak potężnie skuteczne, jak różne od naszej gadaniny. Modlimy się w ten sposób przed Komunią, wierząc, że Jezus zdolny jest otworzyć nas na wspólnotę z innymi uczestnikami Eucharystii, którą tworzy On sam. Zdolny jest otworzyć nas zamkniętych na cztery spusty w tępym zapatrzeniu w siebie.

Warto zawsze zajrzeć do innych ewangelii, zobaczyć, czy napisały o tym wydarzeniu albo przemówieniu i jak napisały. Otóż nie ma tego uzdrowienia u Jana, ale jego ewangelia w ogóle rzadko powtarza trzy poprzednie (choć podstawowe fakty są wspólne). Nie ma też jednak tej sceny u innego synoptyka Marka, jest natomiast u Łukasza, choć z dość ciekawymi zmianami. U Mateusza o uzdrowienie prosi sam pogański setnik, u Łukasza nie śmie: wysyła zaprzyjaźnionych Żydów. Inna różnica: w trzeciej ewangelii nie ma pochwały narodów pogańskich, które zasiądą do stołu w Królestwie Niebieskim razem z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem. Wyjdę poza dzisiejszy przydział biblijny i dopowiem, że narody te zasiądą do uczty (albo raczej - jak w naszym tłumaczeniu - spoczną, bo wtedy konsumowało się półleżąc), natomiast synowie Królestwa będą wyrzuceni do ”ciemności zewnętrznej”. Różnica nie olbrzymia, wynikła pewnie z tego, że ewangelia Mateusza (podobnie jak Janowa) jest mocniej krytyczna wobec Synagogi niż Łukaszowa i Markowa. Zaznaczam z uporem takie różnice, by wciąż pokazywać, że Biblia jest symfonią, wielogłosem. By pokazać Kościół pierwotny jako pięknie pluralistyczny - przykład dla dzisiejszego chrześcijaństwa! A wyszedłem poza dzisiejszy przydział także dlatego, że z Biblii Poznańskiej dowiedziałem się wreszcie, co to są owe ciemności zewnętrzne: po prostu sala „ucztowa” była w on czas porządnie oświetlona, ale ulice ciemne!

poniedziałek, 29 listopada 2010, jan.turnau

Polecane wpisy

Komentarze
2010/11/30 00:20:35
Co oswieca czlowieka ("nadaje swiatlo zycia")?
Wedlug mnie swiadomosc. Wedlug religijnych ludzi Duch Boga.

A wiec nasunelo mi sie pytanie w zwiazku z dogmatem chrzescijanskim - Bog w trzech osobach, czyzby?
Jak moze byc Duch osoba?

Wedlug mnie Duch moze byc w osobie i kazdej ozywionej materii, nigdy nie jako osoba i nie jako materia.

Przypomniala mi sie dyskusja na temat Jezusa (pazdziernik 2009r), gdzie p. Jan zasugerowal, ze Jezus jest czlowiekiem i Bogiem w jednej osobie.
Panie Janie, czy zechcialby Pan ten temat pociagnac?
-
2010/11/30 00:40:49
Czy czlowiek moze byc Bogiem?
Wedlug mnie NIE!!!
Wedlug chrzescijan TAK - Chrysus.

Dlaczego Bog nie moze byc czlowiekiem?
Wedlug mnie, gdyby mogl byc czlowiekiem to najprawdopodobniej mielibysmy bardzo wielu bogow.
Bog nie jest czescia materialna, a tworzy materie - czlowiek jest ozywiona materia, a wiec Bogiem byc nie moze. Prawdopodobnie jest tak, jak napisalem w pierwszym poscie.

Dogmat chrzescijanski o Bogu w trzech osobach to totalny brak logiki w prawidlowym rozumowaniu. Rozume podobno zostal nam dany przez Boga.
Czy zatem potrafimy poslugiwac sie rozumem? Mam powazne watpliwosci, szczegolnie w stosunku do osob nie potrafiacych samodzielnie myslec.

Kto "zabija" samodzielnosc myslenia?

-
2010/11/30 00:54:48
Uwazam, ze w dogmacie chrzescijanski jest powazny blad. Uwaza sie, ze Chrystus jako syn Boga ponownie przyjdzie.

Czy Bog moze przyjsc?
Nie - Bog skoro istnieje przychodzic nie musi. Byl, Jest i Bedzie z nami, a nawet w nas.
-
2010/11/30 00:56:16
Kościół nigdy nie był piękny ani symfoniczny. Żarli się, przeklinali, wykluczali od początku, a im później tym gorzej. Wiara, którą kościół rzymsko katolicki lansuje wynikła z przypadku, po prostu władzę zdobyli ci a nie tamci interpretatorzy Pisma.

Petrobruzjanie, henrycjanie, waldensi, arnoldyści, katarzy- jakaż piękna symfonia
-
2010/11/30 01:06:52
To co napisala Fajka, jest faktem.
Obawiam sie, ze nigdy nie bedzie faktem dla katolikow - szkoda.
-
2010/11/30 01:11:11
Dla zatwardzialych komunistow rosyjskich, Stalin zawsze bedzie idolem - dla nich fakt, ze byl lobuzem i nie tylko, to tak jak dla katolikow krk.
-
2010/11/30 05:54:44
Symfonia dla " slyszacych inaczej "

Prawdziwa hebrajska Biblia moze byc porownywana do symfonii.

To co FRANCA od dawna usiluje na chama do tego przyszyc polamanym szydlem
jako tzw.

ciag dalszy

- a co nie ma z tym nic wspolnego

czyli Nowatorski Sakrament nie moze byc porownywane do symfoni chocby z prostych wzgledow formalnych :
przeciez to tylko bardzo mierny duet na polamana gitare brodatego mlodzienca ktoremu na grzebieniu bez paru zebow wtoruje lysy kurdupel.

Przez to ze nikt nie wie po co to wszystko - ani tez o czym dokladnie
to ta muzyka " brzmi " falszywie i zalosnie.


Ale to tez jest " symfonia " - pieknych, wielkich PLURALISTYCZNYCH

C-I-E-M-N-O-S-C-I

dla tych co " slysza inaczej ".

Pytanie :

1. Co jest narzadem sluchu ?

2. Skad wziasc rzymskiego setnika zeby sprawdzil czy wszyscy maja czyste uszy ?

.

-
2010/11/30 08:06:19
DZIWNE trochę.że Chrystus nie kazal setnikowi iść do spowiedzi.Dla rasowych ortodoksyjnych Żydów okropne znowu, że poszedł do nieobrzezanych pogan.!Och nabroił nabroił...a potem przez to wszystko 12 Legion cesarski wrócił do Rzymu i nie znał 10 przykazań..!Rzymianie nauczyli się przez to od CHRYSTUSA...że można kraść, zabijać i cudzołożyć,nie płacić podatków,ubliżać matce i ojcu,kłamać,oddawać cześć bałwanom,czcić papieża,bluźnić oszukiwać i wyzyskiwać bliżnich..w dalszej działalności wspierał skutecznie w tym niecnym procederze niejaki Paweł z Tarsu.Odrzucenie zakonu trwało skutecznie aż do Konstantyna..który wprawdzie nie przywrócił pejsów i przycinania skory w kroku...ale po 3 z górą wiekach szaleństwa chrześcijańskiego zaczęto układać kodeks kanoniczny cuś na kształt Zakonu.!Następnie nieżyjący Paweł i Chrystus z nieba zaczęli się zastanawiać jak zrealizować Akcję HOLOCAUST...pierwowzór z Kanaanu był tylko modelem do podręcznej wyobraźni.
Prześladowanie żydów Żydzi organizowali sobie w minionym czasie aby wprowadzić w błąd KGB i CIA...Mosad miał na wyposażeniu jeszcze gościa o wdzięcznej nazwie Satanus..z pokolenia tegoż pochodził niejaki Ławrientij Beria,Trocki,Marks syn rabina oraz inni ktorych Sanhedryn wprawdzie wysłał bez Barnaby strażnika, ale wydał zakaz powrotu.Mieli działać jako uśpieni agenci Mosadu budząc się na zakrętach historii.
Po tychże straszliwych i haniebnych wyczynach Chrystus wspólnie z rzeczonym Pawłem owątpliwej orientacji seksualnej zawiązali spisek aby zamordować Boga samego,co wyciekło niestety z Wiki Leaks..i znalazło się w formie pliku sprytnie ukrytego w Wyborczej.
pozdro....Hallelujah...póki jeszcze można ..!

-
2010/11/30 10:14:56
Należy przypomnieć także o odpowiedzialności niejakiego Chrystusa za rzeź niewiniątek w wykonaniu Heroda. Wtedy właśnie po raz pierwszy Żydzi zawiązali spisek, żeby się nawzajem prześladować dla zmylenia masonów i agentów służb specjalnych. Rzeczony Chrystus był w dodatku cieślą, więc mógł produkować (ciosać ?) krzyże. Oznacza to, że jest współodpowiedzialny również za wynalezienie kary śmierci i stłumienie powstania Spartakusa, a więc pośrednio za handel niewolnikami na tym świecie. Dla zamydlenia przyszłym pokoleniom oczu zbrodniarz Chrystus sam się ukrzyżował na swoim wynalazku... za pośrednictwem podwójnych agentów Pawła z Tarsu i Judasza.
Awarcho i inni ... pozdro !
-
2010/11/30 10:50:34
AWARCHO QUQZAR
Dzieki zawsze za Wasze komentarze. Gratuluję cierpliwosci i determinacji. Lączę sie z Wami duchem i sercem.
Mamy już TERCET!
Pozdrawiam Was
-
2010/11/30 10:57:46
Dajcie spokój Jezusowi, to był wyjątkowo porządny człowiek. Natomiast zgadzam się z Anty, chrześcijanie użyli ST wyłącznie do wyciągania odpowiednich fragmentów służących podbudowaniu założonej tezy traktując z buta cały kontekst i judaistyczną teologię.
-
2010/11/30 17:49:16

No, w koncu - jest ruch w interesie, niektorzy kulturalnie dyskutuja,
inni hardo pyskuja, niektorym udaje sie rzucic zart, panie sie milo usmiechaja.

Handlowac ( ideami ) trzeba uczyc sie, niech bedzie pokoj w gminie.

Awi,

Jest takie starobabilonskie przyslowie, ktore dzisiaj Tobie dedykuje ;
a o ktorym Zydzi nikomu nie powiedzieli :

" ze wszystkich prawd na swiecie mozna zrobic jedno wielkie klamstwo "
( trzeba tylko wiedziec jak je zestawic razem )

W ramach przesladowania sie wzajemnego Zydow przez KSS masz prawo pierwszenstwa
- jako matka chrzestna - do nazwania swojego tercetu.

Inaczej zapisze sie on zlotymi literami we wdziecznej pamieci najblizszego komisariatu Securitate jako Tercet Egzotyczny Bis - czego zapewne bys nie chciala.

pzdr
-
2010/11/30 17:56:12
PANIE NIE JESTEM GODZIEN...jak więc widać w dalszych słowach tekstu ..ale powiedz tylko słowo..itd...już na pierwszy rzut oka widać tajny szyfr,haniebnej zdrady wzniosłych zasad judaizmu [SŁOWO JEDNO]..i to z kim z jakimś setnikiem!! sugestia liczbowa ,a może dalszy klucz do szyfru w tytule dowódcy bandy pogan ..a może skłonności alkoholowe? Zastanawiające,że zdanie to powtarzane jest jak mantra... dziwnie uwierzono że do zbawienia wystarczy tylko jedno słowo.. no i jak tu nie wierzyć sugestiom i głębokim przemyśleniom..brata nawszego ANTEGO.?
HANIBAL ANTE..PORTAS..kochani!
pozdro hallelujah..
-
2010/11/30 18:19:26
FAJKO...judaizm również nigdy nie byl piękny ani symfoniczny.Wystarczy czytać historię biblijną.Po wycięciu i eksterminacji ludów Kanaanu.uwiklal się lud Mojżesz w kult Baala,Astarte,kult złotych cielców,lala się krew,Maanasses spalił w ognu swoich synów na ofiarę Molochowi,kradziono,gwalcono,zabijano handlowano niewolnikiem wlasnym i cudzym.Kapłani przymykali oko na grzechy ,bo dostawali kawał mięcha i garśc złota.Lud co parę lat uprowadzono za Eufrat tak jak Polaków na Sybir.Jakie okropieństwa wyczyniał tamtejszy kler i tron opisano w kilku proroctwach w szczegółach.Błogosławiony Dawid kazał nabić na pal synow Saula bo kapłani znależli na nich ,,teczkę''.Te i inne kwity poświadczają że gora postanowiła zmodyfikować całość..no ale są ostre protesty..na tym blogu.Pomimo tego pozdrawiam wszystkich pokojowo..Szalom Alejchem...kochani..ave i hallelujah!
-
2010/11/30 18:42:41
Awarcho
Judaizm jest starszy, dużo starszy więc i obyczaje były mniej salonowe. Następnie, co wydaję się ważne, chrześcijaństwo opiera się na nauce Jezusa, która była moralną rewolucją. I co? Jezusa pasowano na Boga, a z jego nauczania zrobiono pożyteczne narzędzie władzy z cała tej władzy demoralizacją.
-
2010/11/30 19:14:30
Bez przesady. Kluczowe koncepcje teologii chrześcijańskiej są jednak generalnie inspirowane późnym judaizmem - jedyny Bóg-Stwórca, zmartwychwstanie, sąd ostateczny, koncepcja Mesjasza, szansa na wieczne szczęście dla człowieka, miłosierdzie Boże i tak dalej.
Kiedy jakiś czas temu dyskutowaliśmy tutaj o egipskich korzeniach chrześcijaństwa, jakoś łatwiej było o znajdowanie nawet drobnych analogii pomiędzy jednym i drugim systemem religijnym. Doszliśmy do judaizmu - i oto pojawiła się tendencja zgoła przeciwna, do umniejszania ewentualnych podobieństw. Przesadziliśmy kiedyś w jedną stronę, to dzisiaj dla równowagi przesadzimy też w drugą ? Za wysokie mam mniemanie o dyskutantach tutejszych, żeby taki stan rzeczy przemilczeć. Pozdrawiam serdecznie
-
2010/11/30 19:55:39
FAJKO...fakt że starszy..ale na Boga! nie upraszczajmy historycznego procesu który trwa kilka tysięcy lat do prostego reklamowego hasła w rodzaju CUKIER KRZEPI
Chrystus sam nigdy nie nazwał się Bogiem.Judaizm też był narzędziem władzy...tyle że innej..nieposłuszni królowi prorocy i kapłani byli więzieni jak Jeremiasz,przecinani piłą,kamienowani przez,, święcie oburzoną ludność''Demoralizacja w judaiźmie i katolicyźmie jakościowo jest podobna,ilościowo się różni bo świat zrobił ,,duży postęp''
biblia ujawnia występki królów i kapłanów,kk nie zalecał ujawniania haniebnej historii papiestwa i kleru..no ale biblia to biblia..jest szczera jak język ANTY'ego na tym blogu.Sam proces i śmierć Chrystusa pokazuje zarówno Zakon jak i czarną stronę Judaizmu.Słowo judaizm oznacza ponadto duużo więcej niż możemy tu napisać i badacze tego fenomenu.Hasło to zawiera wiarę prostego Żyda ale też cwaniaków w pejsach grasujących po Imperium, nic nie ustępujących w pazerności dzisiejszym szakalom religijnym, politycznym,mafijnym..przynoszącym jednak zloto do Jerozolimy jak ..nakazał Zakon.To też był judaizm,nic nowego pod słońcem.
30 srebrników za gladiatora,30 za żeglarza, 30 za Chrystusa..to wszystko towar i zarobek....nie wymyślil tego Kurdupel z Tarsu...nawet za siebie niechcial dać łapówki Festusowi.Lud ten wlasnych zadłużonych rodaków sprzedawal do Tyru Sydonu, Rzymu i nie pomogła mu stara długa tradycja....przebieglośc i polityka..jeśli go wypuścisz jesteś wrogiem Cezara..wypuść więc Barabasza nożownika..on nie zrobi rewolucji będzie tylko zabijał..a to jasne i czytelne jak nacjonalizm!
-
2010/11/30 19:57:02
1. Awarcho,

Swiecisz latarka na jeden tylko koniec kija i udajesz ze drugiego nie ma
bo tam ciemno.

- Natomiast te wszystkie przypadki ktore opisujesz to tylko czesc tej pieknej symfoni

ZYSIA

i to sa jej NISKIE ----REJESTRY.

Jak zapewne wiesz kazda SYMFONIA posiada takze rejestry WYSOKIE
( tak jak samo ZYSIE ) i napewno ich nie brak w Tanace, i nie musze wymieniac
Twoich ulubionych Ksiag lub pasazy, a moim jest np. Madrosc Syracha.

Tak wiec wspominalem o handlu - dla mnie chrzescijanie

PRZEHANDLOWALI

-- cala Symfonie cywilizacji judejskiej na jeden rok z zycia
trzydziestoletniego mezczyzny gdzie nic ciekawego nie ma.

It's NOT a FAIR TRADE - if you ask me.

Kazdy przytomny czlowiek o przecietnym ilorazie inteligencji zreszta Ci to
powie.


Nowinkowy T. ma tylko jedna noge na ktorej usiluje utrzymac balans pt " Cuda, cuda, cuda na kiju " i
stac samodzielnie przez dluzszy czas nie jest w stanie stad MUSI miec fundamenty czyli Tanake.
zauwazyles chyba ze p. Jan wie o tym i odwoluje sie do Prawdziwego Pisma w co trzecim blogu ?

Jak zabierzesz Jezusa z niego to wszystko sie rozpadnie jak domek z kart.
Zabierz kogokolwiek z Tanaki , nawet Mojzesza - Pismo bedzie stalo jak stoi.

Widzisz roznice ?

W Nowym Testamencie jest DWOCH BOGOW - czyli nie ma tam ZADNEGO.

2. Fajko - ja bym nie przesadzal ze Jezus to " wyjatkowo " porzadny czlowiek.
Legitymacji Zielonych by nie dostal - bo przeklal drzewo figowe ktore pod naporem
jego slow wzielo i uschlo natychmiast.

Takze enviromentalista to on nie byl.
-
2010/11/30 20:27:39
Quq
To są nieporównywalne sprawy. Czym innym jest wzajemne przenikanie kultur, a czym innym wspólne święte księgi. Znajdowanie wspólnych genów człowieka i szympansa nikogo nie powstrzymuje od uwagi , że syn do ojca mało podobny choć znacznie bardziej podobny niż do szympansa.

Ad rem. Można wyszukiwać podobieństwa, podkreślać różnice, ale trzeba robić to świadomie. Pismo ma różne warstwy. W warstwie zewnętrznej, słownej, dotyczącej litery łatwiej te podobieństwa uchwycić.
Wchodząc głębiej, w sferę ducha religii tym te podobieństwa maleją.
Jedyny Bóg-Stwórca, zmartwychwstanie, sąd ostateczny, szansa na wieczne szczęście dla człowieka, miłosierdzie Boże i tak dalej są elementami religii Zaratusztry, ale jaki był duch?
Mesjasz? no cóż, tu chyba poza koncepcją niewiele podobieństwa, Żydzi nadal czekają.
-
2010/11/30 20:46:51
ANTY..mylisz się,w nowym testamencie jest wyłącznie jeden Bóg,ten sam który jest w starym TESTAMENCIE.to co z nim ZROBIŁ KK to już inna rzecz.Ciągle odwołuję się do tego Boga i do starego Przymierza i do Starych Proroków i do ..ale jedno i drugie stanowią całość nierozerwalną i spójną.Jedno wynika z drugiego.
pozdro
-
2010/11/30 21:20:33
Fajko
Owszem, ale duch religii jest sprawą słabo uchwytną. Chrześcijanie i wyznawcy judaizmu nie godzą się nawet co do warstwy zewnętrznej i literalnej. Co dopiero, jeśli zaczniemy badać duchowość i ducha ? Będzie jak w starej anegdocie, gdzie trzech Polaków tworzy cztery partie. Pluralizm (opisywany min. przez Pana Jana) sprawia, że nie da się robić takich "duchowych" porównań nie gubiąc po drodze ich sensu w ramach kolejnych generalizacji i uproszczeń. Tak mi się przynajmniej wydaje.
Pozdrawiam
-
2010/11/30 21:55:58
Może jest odwrotnie. Im głębiej tym bliżej co do istoty Boga, ale ta głębia dostępna niewielu. Zwykli zjadacze przyjmują co im kapłani podają, lub kopią się piętami jak my.

Ale mnie chodziło o coś nieco innego. Słuszne wydaje się założenie, że prawdziwymi znawcami ST są uczeni w Piśmie i być może każdy alumn na początku powinien uczyć się u rabina aby zrozumieć przesłanie judaizmu , bo ST to księgi pisane dla Żyda, nie dla Greka.
Posłużę się analogią- Mamy swoje narodowe symbole, konotacje i odniesienia, które są zrozumiałe tylko dla wychowanych w polskiej kulturze i nie sposób przekazać ich znaczenia ograniczając się wyłącznie do ich warstwy zewnętrznej, do materialnych przenośników.
-
2010/11/30 22:21:08
Awarcho
Nie zgadzam się, chrześcijaństwo jest religią politeistyczną. Jeden Bóg w trzech osobach określa boskość z rozpiską na role grane równocześnie.

Anty
Każdy ma na koncie niejedno figowe drzewo, a poza tym konsekwentnie - albo robił cuda, albo nie. Przeklnij gruszę przed domem i obserwuj.

Natomiast poruszyła mnie Twoja uwaga o "wyjęciu" Jezusa z NT. Faktycznie, wyjmując chrześcijanie tracą Boga i wówczas wyraźnie widać jak pusta jest gadanina o Trójcy.
-
2010/12/01 00:03:21
Natomiast budzi mój sprzeciw, że " nic ciekawego nie ma". Owszem ciekawego jest sporo, ale diabli to wzięli jak się kościół Chrystusowy do rzeczy zabrał.
-
2010/12/01 02:00:19
Fajko

- to moj sposob pisania - zawsze mam trzy zdania do przodu ale tylko jedno jest
poprawne ; no i zwykle tak bywa ze na koniec to nie ono sie znajduje w poscie;

- piszac " nic ciekawego nie ma " nie zdazylem niestety, dopisac
" dla ludzi ktorzy znaja judaizm i jego historie " .

Bo dla wiekszosci chrzescijan, nawet tych inteligentnych, swiat sie zaczyna wraz z narodzinami Jezusa - i jest to jeden z najwiekszych i najczesciej popelnianych bledow.

Tak jak juz wspomnialas o pewnym mechanizmie, ja sadze ze nikt np. nie zrozumie psychiiki, fobi, roznych lekow i strachow a takze zachowan wspolczesnego Polaka - jezeli nie zapozna sie z historia Polski z ostatnich trzystu lat.

Na tej samej zasadzie nikt nie jest w stanie wyjarzyc tego co wiedzial Jezus ( lub nie wiedzial ) na temat tego co sie stalo w jego wlasnym kraju 300 lat do tylu, i jak to wplywac moglo na to co mowil i robil. Tu akurat Kosciol Chrystusowy nie ma nic do rzeczy.

A zdarzylo sie bardzo wiele i ma to zwiazek GLOWNIE z oficjalnym odrzuceniem Tory przez najwyzszego zydowskiego kaplana MENELAUSA w 165 r.pn.e ; podczas panowania w Izraealu okupanta Antiochusa Szalonego.
To wlasnie spowodowalo rewolte Machabeuszy i caly ciag nieslychanych rzeczy
- az do tego stopnia ze sami wyzwoliciele stali sie satrapami i ciemiezycielami religii zydowskiej.

Otad caly Izrael juz nie byl ten sam, a ktos tego nie zna to uwaza ze marzenia Jezusa na temat judaizmu to----- " nowa jakosc ".

Tak, niestety, nie jest stad moje " nic ciekawego ".

P. S. Na razie przeklalem zmurszalego chwasta na trawniku.
Oczekuje efektow.

pzdr,
-
2010/12/01 03:22:24
Mszę pomyśleć.
-
2010/12/01 03:22:49
muszę pomyśleć